Quyền lợi lao động cơ bản: Mức lương tối thiểu và bảo hiểm hưu trí dành cho người mới đến Úc
Chào mừng bạn đến với Úc! Nếu bạn mới bắt đầu cuộc sống tại đây, chắc hẳn có rất nhiều điều cần tìm hiểu, đặc biệt là về quyền lợi lao động. Bài viết hôm nay sẽ giúp bạn nắm rõ những thông tin cơ bản nhưng rất quan trọng về mức lương tối thiểu và bảo hiểm hưu trí (Superannuation) để đảm bảo bạn được đối xử công bằng tại nơi làm việc.
Tìm hiểu về Fair Work Ombudsman
Fair Work Ombudsman (FWO) là cơ quan chính phủ Úc chịu trách nhiệm bảo vệ quyền lợi của người lao động và chủ lao động trên khắp nước Úc. FWO cung cấp miễn phí các thông tin, tư vấn và hỗ trợ giải quyết tranh chấp liên quan đến luật lao động.
Nếu bạn nghi ngờ mình bị đối xử không công bằng tại nơi làm việc — ví dụ như bị trả lương thấp hơn mức quy định, bị ép làm việc quá giờ mà không được trả tiền, hoặc chủ lao động không đóng bảo hiểm hưu trí — bạn hoàn toàn có thể khiếu nại lên FWO. Cơ quan này sẽ hướng dẫn bạn các bước tiếp theo và hỗ trợ bạn trong quá trình giải quyết.
Bạn có thể truy cập trang web chính thức của FWO tại địa chỉ fairwork.gov.au hoặc gọi điện thoại 13 13 94 để được hỗ trợ bằng tiếng Việt.
Mức lương tối thiểu tại Úc
Một trong những quyền lợi cơ bản nhất của người lao động là được trả ít nhất mức lương tối thiểu. Tại Úc, mức lương tối thiểu liên bang hiện tại là $24,10/giờ (áp dụng từ ngày 1 tháng 7 năm 2024). Con số này có thể thay đổi mỗi năm, vì vậy bạn nên kiểm tra trên trang web của FWO để cập nhật thông tin mới nhất.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mức lương tối thiểu có thể khác nhau tùy theo vùng và ngành nghề. Úc chia ra các khu vực có mức sống cao hơn (thường là các thành phố lớn như Sydney, Melbourne) và các vùng nông thôn hoặc vùng xa hơn. Một số ngành nghề đặc biệt cũng có mức lương tối thiểu riêng được quy định trong các giải thưởng ngành (Awards) hoặc thỏa ước tập thể (Enterprise Agreements).
Một số điều cần nhớ về lương tối thiểu:
- Không được trả thấp hơn mức tối thiểu: Dù bạn làm công việc gì, ở đâu, bạn đều phải được trả ít nhất mức lương tối thiểu quy định.
- Trả cho cả thời gian thử việc: Thời gian thử việc cũng phải được trả lương.
- Trả cho thời gian đào tạo: Nếu bạn được yêu cầu tham gia đào tạo, họp hành hoặc làm việc bất kỳ công việc nào có lợi cho chủ lao động, bạn cũng phải được trả lương.
- Tiền phạt và tiền làm thêm giờ: Làm việc vào ngày nghỉ, cuối tuần hoặc làm thêm giờ phải được trả thêm theo quy định.
Nếu bạn không chắc chắn mình được trả đúng mức lương hay không, hãy sử dụng công cụ Pay Calculator miễn phí trên trang web của FWO để kiểm tra.
Bảo hiểm hưu trí (Superannuation)
Superannuation (thường gọi tắt là "super") là một phần quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội của Úc. Đây là số tiền mà chủ lao động bắt buộc phải đóng vào quỹ hưu trí thay mặt cho bạn, giúp bạn tích lũy tài chính cho cuộc sống sau khi về hưu.
Quy định về Superannuation
Theo luật hiện hành, chủ lao động phải đóng tối thiểu 12% lương của bạn vào quỹ hưu trí. Số tiền này được gọi là "superannuation guarantee" (SG) và đây là quyền lợi bắt buộc mà bạn không nên từ bỏ.
Ai có quyền được nhận Superannuation?
Hầu hết người lao động tại Úc đều có quyền được nhận super, bao gồm:
- Người lao động toàn thời gian
- Người lao động bán thời gian
- Người lao động tạm thời (casual)
- Người lao động hợp đồng
Nếu bạn dưới 18 tuổi và làm việc ít nhất 30 giờ/tuần, bạn cũng có quyền được nhận super. Ngay cả khi bạn làm việc ngắn hạn hoặc theo hợp đồng, chủ lao động vẫn có nghĩa vụ đóng super cho bạn.
Cách kiểm tra xem chủ lao động có đóng Superannuation hay không
Điều quan trọng là bạn cần theo dõi và kiểm tra xem chủ lao động có đóng super đầy đủ cho bạn hay không. Dưới đây là một số cách để bạn có thể tự kiểm tra:
1. Kiểm tra qua ATO: Cơ quan Thuế Úc (Australian Taxation Office - ATO) quản lý hệ thống superannuation. Bạn có thể đăng nhập vào tài khoản myGov và kiểm tra xem chủ lao động đã khai báo và đóng super cho bạn hay chưa. Thông tin này sẽ hiển thị trong mục "Super".
2. Liên hệ quỹ hưu trí: Nếu bạn đã có quỹ hưu trí (super fund), hãy liên hệ trực tiếp với họ để kiểm tra số dư và xem các khoản đóng góp từ chủ lao động.
3. Yêu cầu payslip: Mỗi khi nhận lương (pay slip), hãy kiểm tra xem có dòng ghi nhận khoản super được đóng không. Đây là một trong những cách đơn giản nhất để theo dõi.
4. Sử dụng công cụ ATO: ATO cung cấp công cụ "Superannuation guarantee shortfall" cho phép bạn kiểm tra xem chủ lao động có đóng đủ 12% hay không.
Nếu chủ lao động không đóng Superannuation
Nếu bạn phát hiện chủ lao động không đóng hoặc đóng không đủ super, đừng im lặng chấp nhận. Bạn có thể:
- Khiếu nại trực tiếp với chủ lao động: Đôi khi có thể là sự nhầm lẫn hoặc sai sót trong quy trình.
- Liên hệ ATO: Cơ quan thuế có thể yêu cầu chủ lao động đóng bổ sung và phạt nếu vi phạm.
- Khiếu nại với Fair Work Ombudsman: FWO cũng có thể hỗ trợ bạn trong các vấn đề liên quan đến super.
Lời khuyên cho người mới đến Úc
Dưới đây là một số mẹo hữu ích để bạn bảo vệ quyền lợi của mình ngay từ đầu:
1. Giữ lại mọi bằng chứng: Lưu giữ tất cả payslip, hợp đồng lao động, tin nhắn email liên quan đến công việc. Đây là bằng chứng quan trọng nếu xảy ra tranh chấp.
2. Hiểu rõ hợp đồng lao động: Trước khi ký bất kỳ hợp đồng nào, hãy đọc kỹ và đảm bảo bạn hiểu rõ các điều khoản về lương, giờ làm việc, và quyền lợi.
3. Tìm hiểu về quỹ hưu trí: Nếu bạn chưa có quỹ hưu trí, hãy mở một tài khoản sớm. Bạn có thể chọn quỹ hưu trí do chủ lao động giới thiệu hoặc tự chọn một quỹ phù hợp với mình.
4. Đừng ngại đặt câu hỏi: Nếu bạn không hiểu rõ điều gì đó về quyền lợi lao động, hãy hỏi FWO, ATO hoặc các tổ chức hỗ trợ người lao động. Họ sẽ sẵn lòng giúp đỡ bạn.
5. Phản ánh kịp thời: Nếu bạn cảm thấy bị đối xử không công bằng, hãy phản ánh sớm. Đừng chờ đến khi vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn.
Tổng kết
Việc nắm vững quyền lợi lao động cơ bản là bước đầu tiên để bạn xây dựng cuộc sống ổn định tại Úc. Hãy nhớ rằng:
- Bạn có quyền được trả ít nhất mức lương tối thiểu theo quy định.
- Chủ lao động bắt buộc phải đóng 12% superannuation cho bạn.
- Fair Work Ombudsman và ATO là những cơ quan bạn có thể liên hệ khi cần hỗ trợ.
Chúc bạn có một hành trình thành công tại Úc! Nếu bạn thấy bài viết này hữu ích, đừng quên chia sẻ với những người bạn mới đến Úc khác nhé.